GRONINGEN , provincie Groningen. Levendig middelpunt van Noord-Nederland, ooit een Drentse nederzetting op een uitloper van de Hondsrug. Omstreeks 1250 al een ommuurde handelsstad. In de volgende eeuwen verwierf zij de feitelijke heerschappij over het omringende platteland, de 'Ommeladen'. In 1614 werd de universiteit gesticht, in 1672 doorstond Groningen een zwaar beleg door de bisschop van Münster. Na neergang in de 19de eeuw volgde een rappe ontwikkeling in de 20ste. Ondanks oorlogsschade in april 1945 en het gebruikelijke bestuurlijk vandalisme zijn in het drukke stadshart belangrijke sporen van het verleden bewaard gebleven, naar provincie kaart, naar plaatsnamen lijst Nederland.

     
    
A-Kerk (NH; A-Kerkhof).
Gebouwd in 1247 in romaanse stijl. De kerk heeft nu een voornamelijk gotisch aanzien, ontstaan door latere verbouwingen en het hoge koor uit 1452. De hoge torenbekroning is na de instorting van een voorganger opgetrokken tussen 1710­1712. De gesneden preekstoel dateert uit 1700; het orgel van Arp Schnitger uit 1702.

Martinikerk (NH; Grote Markt).
De kerk, oorspronkelijk een romaansgotische kruisbasiliek van omstreeks 1230, kreeg haar laatgotische karakter door grootscheepse verbouwingen in de 15de eeuw. Het oude koor werd vóór 1425 vervangen door een veel hoger gotisch koor met een omgang. Aan de noordkant verrezen een kapel met netgewelf en een sacristie met kruisgewelf. In het koor kwamen in 1924 prachtige renaissancemuurschilderingen uit circa 1540 met taferelen uit het Nieuwe Testament aan het licht. Het schitterende orgel stamt oorspronkelijk uit 1480, maar werd meer dan eens veranderd. De kerk heeft in de kooromgang talrijke grafzerken en gebrandschilderd glas uit 1770. De prachtige toren, 96 m hoog en daarmee de op een na hoogste toren van Nederland, dateert uit 1469-1482 en kreeg zijn huidige spits in 1627.

Noorder- of Nieuwe Kerk (NH; Nieuwe Kerkhof).
Naar het voorbeeld van de Amsterdamse Noorderkerk bouwde Coenraet Roelofs in 1665 deze kruiskerk met gelijke vleugels en dienstgebouwen daartussen. Het mooie meubilair stamt uit de bouwtijd.

Gerechtsgebouw (Oude Boteringestraat 36-38).
Het complex bestaat uit een hoogst waarschijnlijk nog middeleeuws rechtergedeelte (in 1612 gemoderniseerd) en een lager linkergedeelte (1626), waarop een topgevel is gezet. De vleugel daartussen heeft een mooie zandstenen poort uit 1626. Een tweede poort met een Justitiabeeld dateert uit 1754.

Goudkantoor (Grote Markt).
Het schitterende renaissancegebouw werd in 1635 gebouwd als gewestelijk belastingkantoor. Rijke decoratieve elementen in natuursteen sieren de bakstenen gevelwanden. In 1962 werd het gebouw helaas in de nieuwe vleugel van het stadhuis ingekapseld.

Hofjes.
De belangrijkste van de vele oude gasthuizen (hofjes) zijn:
Nieuw­Aduarder Gasthuis (Munnekeholm 3) uit 1775, Anna Varvergasthuis (Nieuwe Kijk in 't Jatstraat) uit 1635, Armhuiszittend Convent (A-Kerkstraat 22) oorspronkelijk uit 1437, Heilige Geest- of Pelstergasthuis (Pelsterstraat) in aanleg 13de-eeuws, Jacob en Annengasthuis (Gasthuisstraatje) gesticht in 1494, Juffer Tette Alberda Gasthuis (Nieuwe Kerkhof 22), gesticht in 1405 met verscheidene binnenhoven en mooie poorten, St.-Anthony-Gasthuis (Rademarkt 19) uit 1517, maar vaak verbouwd, met een mooi poortgebouw, Zeyls Gasthuis (Visserstraat 50) uit 1646 met rijkversierde gevel.

Korenbeurs (Vismarkt).
In 1865 in neoclassicistische stijl gebouwd. Het dak is bekroond met een Mercuriusbeeld, de hal is van gietijzer.

Prinsenhof (Martinikerkhof 23).
Dit oorspronkelijk 15de-eeuwse kloostergebouw werd in 1594 verbouwd tot residentie van de stadhouders. De poort naar de tuin, aangelegd in de 17de eeuw, heeft boven de ingang een bijzonder mooie zonnewijzer uit 1730.



Provinciehuis (Martinikerkhof).
Het hoofdgebouw, de voormalige St.­Maartensschool (omstreeks 1550), werd rond 1900 ingrijpend gerestaureerd. In de Statenzaal bevinden zich laat -17 de-eeuwse Oranjeportretten; de zaal van Gedeputeerden werd in 1697 met eikenhout betimmerd en door houten tongewelven overdekt. Tussen de twee vleugels verheft zich een hoge neorenaissancistische toren.

Stadhuis (Grote Markt). Het monu­mentale neoclassicistische stadhuis (1802-1810) werd gebouwd naar ontwerp van Jacob Otten Husly. De contrasterende moderne aanbouw uit 1962 is door een glazen loopbrug met het oude deel verbonden.

Musea
Groninger Museum (Praediniussingel 59).
Grote collectie oudheden met betrekking tot de geschiedenis van de stad en de provincie Groningen (o.a. terpvondsten). Bijzondere verzamelingen: aardewerk uit Japan en China, Gronings zilver. Sinds de jaren tachtig maakt het museum naam met tentoonstellingen van de nieuwste stromingen in de beeldende kunst.

Niemeyer Nederlands Tabacologisch Museum (Brugstraat 24-26).
De verzameling brengt de geschiedenis van het roken 'door de eeuwen heen' in beeld: van 3000 jaar oude Indianenpijpen via snuifdozen tot het shagje van nu.

Noordelijk Scheepvaartmuseum (Brugstraat 24-26).
Het museum, gevestigd in twee middeleeuwse panden, biedt een overzicht van de kleine handelsvaart en de visserij van de Romeinse tijd tot heden.

Andere bezienswaardigheden.
Het Rode- of Burgerweeshuis (Rode Weeshuisstraat) werd in 1599 ingericht in het voormalige St.-Agnesklooster, waarvan slechts refter en kapittelzaal bewaard zijn gebleven. De rijkversierde toegangspoort laat o.a. twee weeskinderen zien.
De voornaamste woonhuizen
bevinden zich aan de grote pleinen (Grote Markt, Vismarkt, A­Kerkhof) met de daarop uitkomende straten, zoals de Poelestraat, Oude Ebbinge- en Boteringestraat, Ooster­en Gelkingestraat en aan het Guyotplein en de Ossenmarkt.

De kunstacademie Academie Minerva (Gedempte Zuiderdiep 158)
is van Piet Blom (1976-1984).

Het Station
is een uitbundige combinatie van neostijlen uit 1895-1898.

De stroop fabriek van Scholten (Turfsingel) was nog tot het einde van de jaren zestig in gebruik.

Omgeving:
Haren (4 km Z).
De toren van de 13de-eeuwse kerk (NH) , in oorspronkelijke vorm teruggebracht in 1914, heeft een fraaie achtkantige spits. De gesneden preekstoel stamt uit 1725.

Harkstede (6 km 0). De monumentale kerk (NH) is een interessant bouwwerk uit circa 1700, in een gotiserende stijl uitgevoerd. Het onderstuk van een 13de-eeuwse toren bleef behouden. Gaaf meubilair.

Leegkerk (1 km NW).
Van de romaansgotische 13de-eeuwse kerk (NH) zijn de westelijke en noordelijke muur behouden gebleven. Koor en zuidmuur zijn laatgotisch, de dakruiter 18de­eeuws.

Noordlaren (11 km Z).
Bij het dorp bevinden zich overblijfselen van een hunebed. De onderste helft van de bakstenen toren van de hervormde kerk is 13de-eeuws. Het koor is met een laatgotisch kruisribgewelf overdekt.

Zoeken naar een accommodatiebestemming (6498) in Nederland
Zoeken via Hotels/Wereldwijd naar een accommodatie in 212 landen.
Algemene informatie over Nederland  ▲