HEILIGENKREUZ Bei Baden - 2532 - NiederŲsterreich, met CisterciŽnzerklooster en Stiftskirche Maria Himmelfahrt, naar kaart Oostenrijk, naar stedenlijst Oostenrijk.

    
Het tweede huwelijk van markgraaf Leopold III de Heilige,
1095-1136
, was met Agnes, de dochter van keizer Hendrik IV. Zijn zoon Otto is het vijfde kind in een reeks van achttien. Vader Leopold zendt zijn zoon op 14-jarige leeftijd naar een van de beroemde kathedraalscholen in Parijs. Op de terugreis, twee jaar later, belandt Otto, met vijftien jonge, adellijke gezellen, in het cisterciŽnzerklooster van Morimond, het vierde dochterklooster van de cisterciŽnzers van Citeaux. Zes jaar gaat de jonge man op in de anonimiteit van het kloosterleven. Hij wordt tot abt gewijd en een dag later tot bisschop van Freising.
In de stichtingsakte van Heiligenkreuz staat vermeld
dat markgraaf Leopold op 'aanmaning van zijn geliefde zoon Otto' een cisterciŽnzerklooster zal stichten. De stichtingsdag van Heiligenkreuz is
11 september 1133. Twaalf monniken uit Morimond en hun abt Gottschalk beginnen het klooster in een houten bouwwerk. Al spoedig telt het klooster 300 monniken. Er worden dochterkloosters gesticht, o.a. Zwettl. Na 1150 begint men met de bouw van een stenen complex, de westvleugel van de kloostergang bestaat nog. Op 31 jan. 1187 vindt de inwijding plaats. Overdracht van de grote kruisreliek van Leopold V (hij sterft in Graz en pas nadat zijn zoon en twaalf edellieden gezworen hebben dat zij de rest van het losgeld voor Richard Leeuwehart zullen terugbetalen, mag hij in de kapittelzaal worden begraven. Lodewijk IX de Heilige, koning van Frankrijk, schenkt Frederik II, twee jaar voor zijn dood, een stuk van de doornenkroon: op 12 juni 1246 sterft de laatste Babenberg. Hij ligt, evenals twaalf andere leden van zijn familie, in Heiligenkreuz begraven.

CisterciŽnzerklooster
Het hele complex is door een muur omgeven. De barokke toren, met uivormige bekroning uit 1674, strookt eigenlijk niet met de cisterciŽnzerregel. De fontein voor de taveerne is uit de 16de eeuw. De binnenste kloosterhof heeft in de vleugel tegenover de kerk een fraaie bogengalerij van twee verdiepingen
, in 1665 gereedgekomen gastenvleugel met schilderijengalerij en opmerkelijke lemen objecten door G. Giuliani. Drievuldigheidszuil en Jozeffontein uit 1739 (naar ontwerpen van Giuliani).
Na de voltooiing, in gotische stijl, van klooster en kerk,
volgde in de 15de en de 16de eeuw een periode van neergang, waaraan onder de 'Zwabische abten' een eind kwam. Bloeiperiode in de 17de en de 18de eeuw
, keizer Leopold I begunstigde het klooster. Kloosterverbouwing in vroegbarokke stijl: 1637-1665. Arcadenhof: 1670. Na verwoestingen door de Turken: wederopbouw onder abt Schirmer,
die daarvoor J. M. Rottmayr, M. Altomonte en G. Giuliani in de arm neemt. In de 19de eeuw is veel in neogotische stijl veranderd.

Heiligenkreuz. cisterciŽnzerklooster 1 Kloosterkerk; 2 Voormalige Karner; 3 Bernhardikapelle; 4 Dodenkapel; 5 Kruisgang; 6 Bronhuis; 7 Prelatuur; 8 Sacristie; 9 Bibliotheek; 10 Kapittelzaal; 11 Werkplaats der monniken; 12 Kwadratuur; 13 Toren
 
Stiftskirche Maria Himmelfahr
t
Een van de belangrijkste kloosterkerken in de Duits sprekende gebieden. Zonder toren. De driebeukige kerk maakt op de plattegrond een smalle indruk. Aan de asymmetrische westfaÁade drie vensters, volgens cisterciŽnzerregels, twee portalen, bijna volronde zuilen, in het timpaan de Boom des levens. Het interieur, met zijn machtige pijlers, de cisterciŽnzerbouwregel stond geen zuilen toe, is verrassend. Het drieschepige hallenkoor met vierkante traveeŽn was in 1295 voltooid.
De traveeŽn van de zijschepen zijn
ten opzichte van die in het middenschip gehalveerd. Er zijn geen sluitstenen aan de gewelfribben. Het oostkoor maakt een zeer lichte indruk
, driedelig venster als afsluiting. Het huidige hoogaltaar is neogotisch. Het prachtige koorgestoelte is van G. Giuliani. Links van de altaarruimte de Kruiskapel, gedeeltelijk afgebroken. Onderaardse voormalige Karner.

Kloostergebouw
Kruisgang:
in 1220
-1240 ten zuiden van de kerk aangelegd. De 300 zuilen zijn van rood marmer. Het oudste gedeelte is de westvleugel, met romaanse poort. Fraaie maaswerkvensters en grafplaten; 28 grafstenen dateren uit de 13de eeuw. De Babenbergers zijn hier waarschijnlijk allen tegelijk begraven; enkelen van hen zijn hiernaar toe overgebracht. Groep met voorstelling van de voetwassing, door Giuliani, 1705.
A
nnakapel, Kapittelzaal:
een vierkante ruimte, vier achthoekige pijlers
, de achthoek van de Staufen, in de vloer het deksel van de tombe van Frederik de Strijdbare, die op 12 juni 1246 in een gevecht tegen de Hongaren aan de Leitha de dood vond: einde van 270 jaar heerschappij van de Babenbergers.
Daarnaast dode
nkapel:
het pompeuze rouwdecor
, zwarte katafalk - verguld en verzilverd, dodenkandelaars, met draperie verhuld skelet en lichtkronen van 2,25 m hoog, is van Giuliani.
M
onnikenkwartier:
drieschepige ruimte met ronde pijlers, daarboven het Spartaanse, drieschepige dormitorium.
De Be
rnhardikapelle
is modern ingericht.
Het negenhoekige bronhuis,
in het centrum van de zuid vleugel
, met originele grisailleruiten en stichterportretten, stamt uit de 13de eeuw. In deze geheel gotische ruimte zijn de ramen naar romaanse traditie vervaardigd. In de late 13de eeuw zijn de Habsburgers hier nog onbekend en men houdt hier dan ook herinneringen aan de Babenbergers in ere: in dit bronhuis bevindt zich de eerste stamboom van de Babenbergers, opmerkelijk is dat de hoed van de markgraaf identiek is met de hertogshoed en dat Otto von Freising in cisterciŽnzerhabijt is, niet in bisschopsornaat. Na de Turkse invallen resteerden er nog tien glas vensters. Het loden kruis in de sacristie is van G. R. Donner, een leerling van Giuliani. De voor het klooster op een heuvel aangelegde kruisweg is van Giuliani en zijn leerlingen.

 
** Uw accommodatie in geheel Oostenrijk kunt U goed boeken via Hotels/Appartementen/Oostenrijk     
 ** Via Hotels/Appartementen/Wereldwijd kunt u goed zoeken naar een accommodatie in 110 landen.
 ** Algemene info over Oostenrijk