ZUID-AMERIKA, Het tot nu toe oudst bekend aardewerk is gevonden in Ecuador en Colombia, en gedateerd ca. 3000 v. Chr..
** Naar overzicht kunsthistorie.

    

Tegenwoordig wordt algemeen aangenomen dat de eerste menselijke activiteit in Peru heeft plaats gehad omstreeks 12000 v. Chr. Het tot nu toe oudst bekend aardewerk is gevonden in Ecuador en Colombia, en gedateerd ca. 3000 v. Chr. Centrumgebied is Peru, aansluitend een gedeelte van Bolivia, waar de eerste ceremoni?le centra ontstaan Zijn omstreeks 2000 v. Chr. Naarmate de studies vorderen worden nog steeds dateringen gewijzigd.

VOOR-KLASSIFK, 1800 - 300 v. Chr..
  
In deze tijd ontstaan reeds kunstvormen en -technieken die voor de gehele latere Peruviaanse kunst karakteristiek zijn, te weten keramiek en textiel. Ingevolge vooral klimatologische omstandigheden bleef weinig houtsculptuur bewaard.
Chavin
  
Omstreeks 2000 v. Chr. zijn zowel in de noordelijke en centrale kust- gebieden als op de noordelijke hooglanden alle basis-keramiektechnieken bekend, inbegrepen reductie en oxidatie, naast kerfversiering ook beschildering. Tussen verschillende andere stijlen is het die van Chavin de Huantar, die in een groot deel van Peru toonaangevend is. In deze is de voor veel andere en latere stijlen typische stijgbeugelkruik reeds aanwezig. De versiering van het aardewerk is doorgaans profaan geïnspireerd.
 
KLASSIEKE TIJD,  300 v. - 1000 na Chr.
  
Aanvangsperiode : Vieus, Paracas, Recuay
In de aanvangstijd komen verschillende stijlen tot ontwikkeling. Op de noordkust Vicus, met o.m. figuurkruiken in een opvallend spontane stijl, enigszins verwant met werk uit Colombia en Ecuador; Paracas op de zuidkust, met de vooral van lijkwaden bekend geworden textielkunst waarin alle textiele versieringstechnieken voorkomen; in de noordelijke hooglanden dient Recuay vermeld, met fraaie meestal roomkleurige keramiek met verfijnde versiering, soms aangebracht  door middel van uitsparingtechniek. Vervolgens komen drie andere culturen op het voorplan. 1000 na Chr.
Moche
  
Dit is een cultuur van stedenbouwers, op de noordkust. Er is keramiek van uitstekende kwaliteit vervaardigd, in het bijzonder figuurkruiken met meesterlijke karakterweergave, om die reden ook wel portretkruiken geheten. De bewerking van edel metaal staat op hoog peil; sieraden en dodenmaskers zijn gedreven of in verloren vormtechniek gegoten.
Nazca
  
In het gebied op de zuidkust waar tevoren Paracas heeft gebloeid, vermag de Nazca cultuur qua textielkunst niet de voorgangers te evenaren. Daarentegen is hier het fraaiste keramiekvaatwerk gemaakt van geheel Zuid-Amerika : dunwandig, foutloos gebakken, keurig gepolijst; versierd met opgeschilderde, decoratief zeer geslaagde gestileerde mythologische motieven; het meest in het oog springend is de frisse en tegelijk delicate kleurstelling.

Tiahuanaco  
Op de Boliviaanse hooglanden komt deze cultuur reeds op de voorgrond omstreeks 200 v. Chr. Zij heeft kenmerken die vaak aan oud- Mexicaanse culturen doen denken; o.m. komen ook hier uitgebreide neder- zettingen rond de tempelcomplexen voor, en staat de gemeenschap onder gezag van krijgslustige priestervorsten. Artistiek is in deze cultuur vooral bouw- en beeldhouwkunst belangrijk. Zowel van reli?fs als van vrijstaande sculpturen zijn godenfiguren en mythologische wezens bekend in compact kubistische stijl, welk kenmerk niet zonder invloed is gebleven op de artistieke vormgeving in een aantal Peruviaanse culturen in de zuidelijke hooglanden.

LAAT-KLASSIFK, 1000-1532
  
Over deze periode hangt de fascinerende glans van de Incaheerschappij,- nochtans beheerst deze slechts de allerlaatste korte fase van de precolumbiaanse geschiedenis van Peru en een deel der omliggende landen. Artistiek gezien zijn nog enkele andere culturen belangrijk, o.m. Ica, Chancay, Chimu.
Chimu
  
Op de noordkust vestigen de Chimu een nieuw rijk met als hoofdstad Chan-Chan, 30 km2 groot, ommuurd, omwille van de rechthoekige wijkaanleg een urbanistisch fenomeen. De keramiek wordt massaproductie, naar de vorm verwant met de Moche-keramiek, doch doorgaans monochroom zwart, hetgeen er een weinig origineel en levendig karakter aan geeft. Daarentegen staat de verwerking van edel metaal, met alle technieken van legeren en vergulden, op zeer hoog peil; de figuurplastiek in gedreven zilver is verreweg de meest belang- rijke artistieke uiting van de Chimucultuur.
Inca
  
Vanuit een gebied rond het Titicaca-meer leidt planmatige veroveringspolitiek van een ondernemingslustige clan tot inpalming van het Chimurijk in Peru, van Ecuador, het Boliviaans hoogland, het noorden van Argentini? en van Chili. Binnen opmerkelijk korte tijd ontstaat in dit uitgestrekt gebied, dank zij invoering van vooruitstrevende sociale, politieke en technische voorzieningen, een en ander onder strakke centrale leiding, een opmerkelijke culturele eenheid.
Op artistiek vlak dient gewezen op met bewerkte goud- en zilverplaten versierde tempel- en regeringsgebouwen in de oude hoofdstad Cuzco;
toch getuigt dit eerder van technisch meesterschap en luxe, dan van artistieke aanleg en begeestering. In dit verband moeten ook vermeld : de indrukwekkende dammen, hangbruggen; een grandioze vesting is Machu Picchu, met muren van gepolijst graniet, waterverdeling en badhuizen.
Alle andere kunstuitingen van de Inca zijn,
  
in het licht van de verbluffende architecturale prestaties, nauwelijks meldenswaard; naast oorspronkelijkheid missende keramiek en figuurplastiek in edel metaal, hooguit nog de ceremoni?le mantels, helmen en schilden met abstraherend aandoende versiering van ingeweven of op gekleefde vogelveertjes.

OVERIGE GEBIEDEN  
Costa-Rica en Panama

Zijn, samen met Nicaragua, doorgangsgebied geweest tussen Mexico en Zuid-Amerika. Pas in de periode 500-800 is de eerste volwaardige kunst voortgebracht. Voor eerstgenoemd land kan gewezen op de vaak in gedurfde vormen uit vulkaansteen gehouwen metates, ceremoni?le maalstenen, naast schematiserende figuurplastiek, en vaatwerk met verfijnde polychrome versiering. In beide landen zijn artistiek zeer hoogstaande sieraden gemaakt waarvoor de techniek vermoedelijk van Colombia is overgenomen.
Ecuador en Colombia
  
Steken, na Peru, met kop en schouders uit boven de andere Zuid-Amerikaanse gebieden. Met Peru staat Ecuador aan het begin, ca 3000 v. Chr., van de Noord-Andes-keramiektraditie; in de formatieve tijd, 1500-500 v. Chr., is het voor de figuurkeramiek typisch koffieboonoog ontstaan. In de periode tot aan de Incaoverheersing treedt duidelijk vormverwantschap naar voren met de kunst van de Quimbaya in Colombia.

Voor Colombia dienen de monolietbeelden van de San Agustincultuur, 500 v.- 1200 n. Chr.,  vermeld,
  
naast figuurkeramiek met zeer volksspontaan karakter, in het bijzonder van de Tairona- en de Muisca-culturen. Zijn grote roem in de wereldkunst dankt Colombia aan een indrukwekkend patrimonium sieraden in tumbaga, goudkoperlegering; reeds vanaf 300 v. Chr. staat deze kunst in de Calima- en Tolimaculturen op technisch zeer hoog peil; in de Quimbayacultuur, 500-1000, bereikt zij tegelijk onge?venaarde technische volmaaktheid en van alle denkbare motieven gebruik makende artistiek hoogste verfijning.
Bron: Het boek "Kunst van Altamira tot heden", F. Adriaens c.s.. A'dam, 1980

Hieronder treft u een selectie links aan uit de site van Christopher Witcombe:  
South American Images (a large selection of royalty free digital images for purchase through AnthroArcheArt.org)
Bolivia
Taquili Island, Lake Titicaca   -  Los Uros (Floating Islands)   -  Sulistani Chullpas, Aymara   -  Tiahuanaco
Peru
Acora, Quechua  -  Chavin de Huantar,   -  Chan-Chan, Huaca del Dragon. Huaca Esmeralda  -  Tshudi Complex
Inca
Cusco, Coricancha, Tambomachay   -  Pisac, Intihuantana 
Art and Culture of the Incas (Jorge Ruiz)   
Pottery    -  Gold   -  Masonry   -  History   -  Timeline
The Lost Empire (PBS Nova Presentation)
Images of Megalithic sites in Peru (Photographs Copyright ? Clive Ruggles, Leicester University)
** Via Hotels/Booking/Wereldwijd kunt u goed uw accommodatie vinden in 190 landen. Laagste prijsgarantie, maximale keuze, tevreden gasten, onpartijdige hotelbeoordelingen, boeken in uw taal is mogelijk!

** Booking is meer dan alleen hotels: zie eens ”Alle accommodatietypes”! 
** U vindt er o.a.:
  Appartementen - Resorts  - Villa's  - Hostels  - Accommodaties met onsen - Bed & Breakfasts  - Pensions  - Motels  - Ryokans  -  Vakantieboerderijen  - Vakantieparken  - Campings  -  Botels  - Herbergen  -  Aparthotels  -  Vakantiehuizen  -  Lodges  - Accommodaties bij particulieren  -  Landhuizen  -  Luxe tenten  - Capsulehotels  -  Lovehotels  - Riads  - Luxe Chalets