BOUWKUNDIGE PRESTATIES VAN DE ROMEINEN, door militaire noodzaak en expansie waren de Romeinen vakkundige bouwers geworden. Ze zetten veel gebouwen neer die tot op heden bewaard zijn gebleven en vonden technische oplossingen voor allerlei problemen die ze tegenkwamen in de bouwen in het dagelijks leven. Nnaar regio Latium en Rome, naar Kunsthistorie . Naar Stedenlijst ItaliŽ.   Naar  Regiokaart ItaliŽ. Naar uw accommodatie!

    

Vroege wegenbouw
De Romeinen waren niet de eersten die wegen bouwden, maar wel ongeŽvenaard wat betreft de uitgestrektheid van hun wegennet en de verfijning van hun wegenbouwkundige technieken. De Romeinse wegen werden pas overtroffen na de uitvinding van het macadam in de 19e eeuw, en veel routes vormden de basis voor wegen die nog steeds in gebruik zijn.
De Romeinen leerden wegen bouwen van de Etrusken en de Grieken. In de begindagen waren de meeste wegen vrij kort en gesitueerd in de steden.
Pas in 312 v.Chr. werd de eerste grote Romeinse weg gebouwd tussen Rome en de stad Capua in het zuiden.

Deze weg werd de Via Appia genoemd, naar censor Appius Claudius, die opdracht gaf voor de aanleg ervan. Op de korte termijn moest de weg een betere verbinding opleveren met Capua, een bondgenoot in de tweede oorlog tegen de Samnieten. Op de langere termijn plaveide de Via Appia de weg voor de Romeinse hegemonie en expansie in Campania.
De Romeinen beheersten de techniek om bogen en koepels te bouwen. Dit is de koepel van het nymphaeum in de villa van Hadrianus.

De Via Appia
 
Na hun overwinning op de Samnieten begonnen de Romeinen de regio te domineren door koloniŽn te stichten en door verbonden te sluiten met de onafhankelijke stadstaten in Campania. Toen de Romeinen eenmaal in het zuiden zaten, werd de weg uitgebreid van Capua naar het nabijgelegen Beneventum, waar een Romeinse kolonie werd gesticht op de ruÔnes van een oeroude nederzetting.
Begin 3e eeuw v.Chr. trokken de Romeinen verder zuidwaarts en begonnen ze een bedreiging te vormen voor de Griekse stadstaten aan de kust.
De Via Appia bleek een cruciale bevoorradingsroute voor het Romeinse leger tijdens de Pyrrhische Oorlogen tegen de Grieken die hierop volgden. Nadat de Grieken in 275 v.Chr. waren verslagen, werd de Via Appia nog verder uitgebreid naar Brundisium aan de zuidoostkust. Van
daaruit was het mogelijk de zee over te steken naar Griekenland.

Militaire oorsprong
 
Na de bouw van de Via Appia bleven de Romeinen wegen bouwen in hun uitdijende imperium. Die waren voornamelijk bedoeld voor militair gebruik, namelijk voor een snelle verplaatsing van troepen en voorraden naar de frontlinies of naar opstandige gebieden in bezet terrein. Aangezien de wegen werden gebouwd met marcherende soldaten in het achterhoofd, waren ze heel breed en recht en namen ze de kortste route.
Geleidelijk aan ontstond er een heel wegennet kriskras door het Romeinse Rijk,
tussen zeer uiteenlopende steden zoals Lugdunum (Lyon) in GalliŽ en Carthago in NoordAfrika. Zelfs BrittanniŽ, dat van de rest van het rijk was afgesneden door de zee, werd in stukken verdeeld met een netwerk van Romeinse wegen. Rome zat als een spin in dit web van wegen, wat leidde tot het gezegde" Alle wegen leiden naar Rome".

Civiel gebruik
 
Hoewel het leger altijd eerst kwam, ontstond er ook aardig wat civiel verkeer. Handelaren en reizigers uit het hele rijk gebruikten de wegen om van A naar B te komen. De meeste mensen reisden liever over deze wegen dan over zee, want scheepspassagiers liepen een reŽel risico om te verdrinken tijdens een storm.
Nu de Romeinse wegen gebruikt werden door zoveel mensen, die allemaal moesten eten en slapen,
ontstonden er veel dorpen en steden langs de wegen, die een graantje mee pikten van al dit verkeer. Om de duizend passen werden mijlpalen oftewel milliaria neergezet om reizigers te laten weten hoe ver en in welke richting de dichtstbijzijnde stad lag. De meeste mijlpalen lieten ook weten hoe ver Rome nog was.

Wegenbouw

De Romeinse regering betaalde voor de aanleg van deze wegen, die werden gebouwd door legionairs, vaak met de hulp van slaven. Hoewel Rome de wegenbouw in het hele rijk probeerde te standaardiseren, hing de kwaliteit van het wegdek vaak af van de beschikbare tijd, materialen en ruimte. De wegen langs de grenzen kwamen vaak wat provisorischer tot stand dan die dichterbij Rome.
Romeinse wegenbouwAls er een nieuwe weg aangelegd werd, bepaalden landmeters eerst de beste route, die vervolgens tot in detail gepland werd.
Daarna groeven legionairs de grond af tot aan de harde steenlaag, om een stevig fundament voor de weg te krijgen. Ze volgden daarbij de palen die langs de geplande route in de grond waren gezet. Indien beschikbaar werd er een laag zand op de steenlaag aangebracht, waar dan een laag stenen en grind op kwam vermengd met cement. In dit cementmengsel werd de deklaag van de weg aangebracht, bestaande uit grote platen steen. De weg kreeg een nauwelijks zichtbare bolling, zodat regenwater weg zou stromen naar de naastgelegen afwateringsgoten.

Posterijen

Het wegennet werd ook gebruikt door koeriers, die werden ingesteld onder Augustus en dienstdeden als een vroeg soort posterijen. Deze koeriers werden alleen voor officiŽle berichten ingezet en ze brachten boodschappen over van Rome naar generaals, gouverneurs en forten door het hele Romeinse Rijk. Er werd een netwerk van koeriersstations opgezet, zodat een andere koerier het werk kon overnemen zodra de eerste moe werd. OfficiŽle correspondentie kon op die manier in korte tijd enorme afstanden afleggen.
De postdienst vergemakkelijkte de communicatie binnen het rijk, waardoor de aanwijzingen van de keizer makkelijk van A naar B konden worden overgebracht,
wat weer betekende dat de keizer niet per se in Rome hoefde te zetelen. Hadrianus, die zich terugtrok in zijn buitenvilla bij Tibur, had bijvoorbeeld via koeriers een snelle, makkelijke verbinding met Rome.



Volksgezondheid
 
Hoewel de Romeinse kennis van de geneeskunde vrij primitief was en veel eenvoudige ziekten niet fatsoenlijk behandeld werden, hadden de Romeinen uitzonderlijk geavanceerde ideeŽn over hygiŽne. Ze hadden relatief geraffineerde systemen om de volksgezondheid te bevorderen en veel ziekten te voorkomen.
Een van de grootste technische prestaties van de Romeinen was de ontwikkeling van het aquaduct. Dit systeem om fris water naar de stad te vervoeren was afkomstig uit het oosten, maar de Romeinen verfijnden het en bouwden het verder uit.

Watertoevoer
 
Het eerste Romeinse aquaduct werd in 312 v.Chr. gebouwd op bevel van censor Appius Claudius. Voor die tijd gebruikten de inwoners van Rome water uit de Tiber en nabijgelegen bronnen. De rivier was echter vervuild geraakt en de bronnen konden de stijgende vraag naar water niet meer aan. Door de eeuwen heen zijn alleen al in Rome elf aquaducten gebouwd en verschenen andere in het hele rijk.
Aquaducten bestonden in feite uit een systeem van ondergrondse buizen,
die water vanuit de bergen naar een stad brachten. Het systeem maakte gebruik van de zwaartekracht en de buizen liepen lichtjes af naar omlaag om de waterstroom op gang te houden. Een voordeel van deze ondergrondse leidingen was dat het water zo niet werd vervuild door dieren of stof en dat het ook niet werd verwarmd door de zon.

Spectaculaire bouwwerken
 
De spectaculaire bouwwerken met ronde bogen die meestal geassocieerd worden met Romeinse aquaducten werden alleen gebouwd als het aquaduct een rivierdal of een laagvlakte over moest. Deze natuurverschijnselen doorbraken de geleidelijke neerwaartse stroom van het water, hetgeen gecompenseerd moest worden door de bovengrondse delen van het aquaduct.

Cisternen en buizen
 
Eenmaal bij de stad werd het water opgeslagen in cisternen, een soort waterputten die caste
llae werden genoemd, van waaruit het water de stad in werd geleid via een netwerk van buizen. Deze cisternen lagen meestal op het hoogste punt buiten de stad, zodat het water met behulp van de zwaartekracht omlaag kon stromen, de stad in.
Er liepen rechtstreekse waterleidingen naar het keizerlijk paleis en bepaalde openbare voorzieningen.
Rijkere Romeinen betaalden voor de luxe van zo'n waterleiding aan huis. Romeinse privťbadhuizen betaalden ook voor hun eigen watertoevoer vanuit de cisternen, maar de grotere openbare badhuizen betrokken hun water vaak via een eigen aquaduct. Deze aquaducten kwamen meestal niet helemaal uit de bergen, maar vormden een aftakking van een groot aquaduct dat speciaal bedoeld was voor badhuizen. De armen konden zich dit soort luxe niet veroorloven. Zij moesten water halen bij een van de publieke waterkranen.

Riolering
 
Lang voor de bouw van het eerste aquaduct hadden de Romeinen al een rioleringssysteem ontwikkeld om overtollig water en menselijk afval af te voeren.
Het eerste riool van Rome, de cloaca maxima (het grootste riool) werd in de 6e eeuw v.Chr. gebouwd. De toenmalige koningen waren Etrusken en vermoedelijk was de cloaca maxima beÔnvloed door Etruskische ontwerpen.
De riolering begon waarschijnlijk als een open afvoergoot die uitkwam in de Tiber. Zo'n open riool was niet alleen hoogst onaangenaam, maar besloeg ook erg veel ruimte. Dat werd opgelost door de riolen te overdekken en eroverheen te bouwen.

Goed voor de volksgezondheid
 
Het ondergrondse rioleringssysteem was enorm bevorderlijk voor de volksgezondheid, maar er waren nog steeds grote openingen nodig om overtollig oppervlaktewater te laten wegstromen. De stank rondom deze openingen werd ondraaglijk als het rioolwater te langzaam naar de rivier stroomde. Dit probleem werd opgelost toen de aquaducten werden gebouwd en het wateroverschot uit de cisternen gebruikt kon worden om de riolen door te spoelen, zodat de inhoud snel werd afgevoerd.
De grote voordelen voor de volksgezondheid die de riolering opleverde, werd bijna tenietgedaan door een gebrek aan afvoeren.
Badhuizen, openbare wc's en de huizen van rijken hadden meestal een afvoer die rechtstreeks uitkwam op het riool, maar de meeste mensen hadden geen toegang tot zo'n afvoer. Hun afval liep over de straten naar de rioolputten die bedoeld waren voor overtollig oppervlaktewater.

Openbare toiletten
 
Hoewel er wel openbare latrines waren, was het niet erg praktisch voor Romeinen om daar een paar keer per dag heen te gaan, vooral omdat er in het begin voor betaald moest worden. De straten raakten dus behoorlijk vervuild door urine, want volle pispotten werden op straat geleegd. Vaak werd de inhoud gewoon omgekeerd buiten het raam van een woonkazerne.
Ondanks het wijdverspreide gebruik van po's maakten Romeinen ook veel gebruik van publieke latrines.
Dit waren open ruimten waar bezoekers gezellig zaten te kletsen met vrienden, net als in het badhuis.
Urine werd veel gebruikt bij het reinigen van kleren. Dat betekende dat sommige mensen daadwerkelijk betaald werden om urine te verzamelen, op straat en in de openbare toiletten. Hoewel dit alom erg vies werk werd gevonden, zag de zuinige keizer Vespasianus hierin een bron van inkomsten en voerde een urinebelasting in.
Bron: zie ROME, een wereldrijk ... .

** Uw accommodatie in geheel ItaliŽ kunt U goed boeken via Hotels/Appartementen/Booking/Italie. Geen reserveringskosten, laagste prijsgarantie, maximale keuze, onpartijdige hotelbeoordelingen, website en klantenservice in het Nederlands en nog veel andere talen.
** U vindt bij Booking meer dan alleen hotels o.a.:
 Appartementen - Resorts  - Villa's  - Hostels  - Accommodaties met onsen - Bed & Breakfasts  - Pensions  - Motels  - Ryokans  -  Vakantieboerderijen  - Vakantieparken  - Campings  -  Botels  - Herbergen  -  Aparthotels  -  Vakantiehuizen  -  Lodges  - Accommodaties bij particulieren  -  Landhuizen  -  Luxe tenten  - Capsulehotels  -  Lovehotels  - Riads  - Luxe Chalets